Norma: PAO-UNIFICADA
Nueba Azaà
Era juebeh bíhpera’e fehtibo. S’ehtaba poniendo’r sò y ehcomenzaba a refrehcà. Como’e cohtumbre, iba con buya ende que salì de la casa, pero ehta beh no era porque yegara tarde a una zita, sino porque quería yegà lo anteh posible a la dihcoteca’n la que curraba mi compare Nico; pa poè ehtà’e jarana, lo menoh, un par d’oriyah.
Y digo doh orah namáh no porque juera’er tipo’e locà que xapa pronto ni munxo menoh, pero por causa der toque’e quea qu’abía decretao’r gobienno jazía ya cuasi un año, loh negozioh d’ozio nohtunno sólo poían abrì jahta lah onze’e la noxe.
Er sitio no era santo de mi debozión, la berdá, ya que la música no era’e mi ehtilo y el ambiente… güeno, dejaba munxo que deseà. Pero tamién eh zierto qu’ogaño abía mu poca barieá, conque no me queaba mah remedio que conformarme. Ar menoh, aonde’r Nico, me podría tomà arguna copa qu’otra de barde.
Doblé la’hquina y un letrero luminoso m’indicó qu’abía yegao a mi dehtino. Ehtaba compuehto por neoneh fussiah y azuleh, como si no quisiera rompè con la’htética compartía por una güena parte’e loh letreroh de la ziudá. En ér se poía leè Disco Pub Baco, como’r dioh romano der bino y la juerga, lo que dejaba claro la naturaleza’el lugà. Enfrente’ la confrentazión, s’agrupaban unoh pocoh de clienteh, toitoh mu bien jateaoh, jumando y xallando; pero denguno jaziendo cola.
En cuantito m’azerqué a la entrá, er portero m’endicó de refilón d’arriba abajo, esaminándome pa bè si me dejaba d’entrà o no. Pero yo, como era prebisora, m’abía maqueao d’acuerdo con lah normah d’etiqueta que me comentó’r Nico y no me puso pegah. Asín que, sin dezirme na, abrió la puerta y me jizo un jehto pa qu’entrara.
Cuando le tiré p’aentro, un zajuaniyo m’encaminó pa unah ehcalerah argo empináh. Abajé con cudiaíto por eyah jahta dehcubrì una sala mu grande petá de jente, ande l’aire jeía a perfume caro mehclao con suò.
De mientrah que m’abría paso a rempujoneh p’azercarme a la barra, noté un lijero temblò bajo mih pieh, pero no le di importanzia.
Cuando conseguí de yegà, jayé ar Nico sirbiéndole jarrah de birra a punto de bozà a unoh xabeah qu’iban una mijiya ajumaoh. Pero namáh berme, paró un momentito y me jizo un jehto con la mano.
Lo conozía ende jazía nuebe o dieh añoh, creo, y sin denguna dúa s’abía combertío n’un xiquiyo que yamaba bahtante l’atenzión. Y no sólo porque era mu arto y ehtaba pelao ar rape, sino por suh jexurah, ya qu’ehtaba juerte com’un toro.
Er tema era que no yebaba munxo currelando’e camarero n’er bà, ya qu’ehtubo enganxao a loh juegoh d’azà. Eso lo yebó a frecuentà mu malah junterah y a entramparse con jente xunga. Me contó qu’un mar día, como era un poquiyo tranfuyero, le piyaron en una de suh fuyeríah, lo que le cohtó un güen dijuhto. La zicatríh de su mano derexa era una güena prueba d’eyo.
A raíh d’eso, dezidió qu’abía yegao’r momento de cambià de bía y de bregà con su adizión. Asín que se buhcó un currelo onrao con er que conseguì loh sufizienteh dineroh pa poè pagà suh trampah y rompè duna beh por toah con su pasao.
En cuantito terminó de cobralle a loh clienteh qu’ehtaba atendiendo, s’arrimó a mí y me dijo:
—Tengo un dehcanso’e zinco minutoh, ¿amoh pa la caye? —er juergo le golía a una mehcla d’arcò y tabaco— Me s’apateze de jumarme un pitiyo.
Asentí y le tiré p’ajuera por mi lao, yebándome por er camino unoh cuantoh arrempujoneh, aemáh d’argunah sarpicaúrah de bebía.
Ar salì, oserbé qu’er portero no’htaba en su puehto. Tampoco bi ar grupiyo de jumaoreh. Pol la carretera, un beículo milità pasó a to metè una mijita anteh de qu’er Nico cruzara la puerta rebuhcando’n suh borsiyoh; quien, endihpuéh de mirà a su arreò, me preguntó:
—¿Y er Naxo? Er portero.
—Yo que sé, cuando salí no’htaba.
—Abrá ío a la caye d’al lao a piyarse un serranito. No sería la primera beh —contehtó con indiferenzia.
Tan y mientrah s’enzendía un pitiyo con un antiguo mexero plateao, le dije:
—Güeno ¿Y tú cómo lo yebah? Pol lo que beo tieh una pila’e curro aí abajo.
—Poh ehtoy rebentaito, la berdá. Yebaba ende lah seih o asín jahta qu’ah benío sirbiendo copah y zerbezah sin parà, cuasi na. Y jueraparte, ehtá’r tema de qu’ay munxo cansino suerto, como ban cozíoh… —jizo una pausa pa dà una calá— Baya, que m’e tenío que jincà unoh pocoh’e xupitoh pa no yeballo tan malamente, por eso ara’htoy una mijita pintón —s’exó a reì y le degorbí una sonrisa.
—Pero pol lo menoh te manejah bien ¿no?
—Poh jí, mah o menoh… —encojiéndose d’ombroh, siguió— Supongo que tendré qu’acohtrumbrarme a ehto.
Pol la carretera bi de pasà un segundo veículo milità.
—Y oye ¿cómo’h que t’a dao por pasarte? —me preguntó.
—Yo que sé, me dio la picá. Eh qu’ehtaba’n la casa aburría y yebaba tanto… —sin que me diera tiempo a rematà la frase, er zielo tronó y un ehplotío jizo’e bribà’r suelo.
Ar mirà p’arriba, dehcubrì qu’atrabesando’r firmamento un peazo’e cruzero interplanetario s’azercaba poquita poco a la ziudá.
Me queé paralizá. Er tiempo se paró por unoh ihtanteh jahta que logré de recuperà’r contrò de mi mihma.
—¡Nico! Abisa a la jente der pub de lo qu’ehtá ocurriendo y aluego güerbe p’acá.
A l’ehcuxarme gorbió la xolla pa mí. Por su mirá noté qu’ehtaba atorruyaito perdío.
—¡Enga! ¡Ehpabila!
De repente, empezó a sonà l’alarma d’emejenzia. Y a l’ihtante, loh arreoreh’e la nabe queraon roziaoh de pequeñah detonazioneh, que no eran mah que loh continoh dihparoh de loh antiaéreoh impahtando contra loh ehcúoh d’ehta.
En la caye, lah bentanah se yenaron de jente guihpando par zielo. Y en esa armóffera de confusión, me puse a mirà’r mobi en búhquea d’argún tipo d’informazión, argo qu’ehplicara lo qu’ehtaba ocurriendo. Pero, por mah que buhcaba, no jayaba na útì en la reh. Namáh que comentarioh d’usuarioh que trataban d’aberiguà lo qu’ehtaba pasando.
Ar poco, d’entre loh clienteh qu’abandonaban el locà, apaezió’r Nico jaleando.
—¿Y ara qué? —preguntó sin resueyo.
—Tú casa piya zerca d’aquí, ¿no?
—Sí, pasá la plaza qu’ay aquí al lao. Te mando la ubicazión.
—Poh bamoh p’ayá, qu’ehto no’h seguro.
No yebábamoh ni trenta metroh caminaoh, cuando s’ehcuxó otro retumbío. Er suelo tembló jaziendo qu’er Nico se trompezara y jozicara contra l’azera. Yo frené der tirón i, ar mirà p’atráh, oserbé cómo l’ehplotío reboleaba ehcombroh que poco dihpuéh comenzaron a yubè ponzima nuehtra.
M’azerqué corriendo ar Nico y l’agarré der brazo p’ayúallo a alebantarse.
—¡Amoh p’arriba!
No abía tiempo que perdè, teníamoh qu’acobijannoh en argún lao enanteh de qu’arguno de loh cahcoteh moh jiriese.
Guihpé arreò mía y juhto alante, a unoh metroh, bi una pequeña tienda d’alimentazión automatizá, d’esah qu’ehtaban abiertah lah benticuatro orah. Jalando con juerza der brazo der Nico, lo remorqué rumbo a la tienda. Y emberdá tubimoh potra, ya que por er camino sólo moh gorpearon argunoh cahcoteh xiquitoh, der tamaño dun xino o asín.
Namáh entrà’n la tienda, moh sentamoh ar pronto n’er suelo. Cuando logré de tranquilizarme una mijiya, m’apercaté de qu’er Nico tenía lah parmah de lah manoh yenitah de sobaúrah y xifarráh d’abè tratao de parà’r zaleazo, jueraparte duna raja’n la barbiya que no paraba’e sangrà.
A trabéh’e la crihtalera púe bè a personah jeríah por causa’e loh cahcoteh que, ehnortaitah como ehtabah, percuraban con torpeza d’alejarse’el lugà. Aemáh, quietezito sobre l’azera, dehcubrí er cuerpo duna mujè tendío sobre un xarco’e sangre.
Aseparté la bihta de l’ehteriò pa zentrarme’n buhcà una ehplicazión a lo qu’ehtaba ocurriendo. No sabía aónde azertó’r primer dihparo, pero der segundo sí que púe endiquelà la colunna de juego y jumo qu’asomó dihpuéh de l’ehplotío. Con una mijita d’ejuerzo, recordé que por esa zona s’encontraba uno de loh cuarteliyoh de la Guardia der Consejo, ehto eh, der cuerpo milità encargao de mantenè l’orden en la ziudá’n nombre de loh déhpotah que tomaron er poè unoh pocoh d’añoh anteh.
Endihpuéh de dalle unah cuantah’e güertah, barajé la posibiliá de qu’er primer dihparo juera sío dirijío a uno de loh munxoh cuarteleh qu’abía ehparriaoh por tor sehtò; ya que sería razonable de pensà qu’ehtubiesen dehtruyendo ehtruhturah militareh der Consejo de loh Siete.
Seguía enfrahcá en mih pensamientoh cuando sentí, a lo lejoh, otra detonazión. Me figuré qu’abrían rebentao otro ojetibo milità. Entonze me bino a la mente que durante la Guerra d’Unificación, qu’eh como la bautizó’r Consejo de loh Siete, queó demohtrao qu’er dihparo dun cruzero interplanetario, anque eh zierto qu’acaba con su ojetibo, no eh duna prezisión quirújica; porque lo normà eh que tamién dehtruya tolo qu’ay a dozzientoh metroh a la reonda.
De pronto, recordé que por ehtoh arreoreh se jayaba un edifizio de la Guardia der Consejo. No era un cuartè, era una’hpezie d’armazén con suminihtroh, pero con to y con eso no dejaba de sè una ihtalazión milità.
Sonó un nuebo tronío. Namáh qu’era cuhtión de tiempo de que rebentaran el armazén y qu’arrasaran con to ehto. Si queríamoh sobrebibì, era mehtè najarse d’ehte lugà.
Miré ar Nico. Tenía los ojoh zerraoh y mormuraba entre dienteh argo que no era ehcapáh d’entendè.
—¡Quiyo! —dije alebantando la boh— Ya sé que no’htáh bien, pero ay qu’alejarse d’aquí.
—Pero Noe, ¿tú ah bihto lo qu’ehtá pasando aí ajuera? —rehpondió ahpabentao.
—Jarme caso, creo qu’en cuarquier momento ban a dihparà mu zerquita d’aquí… —jize una pausa— Y creo que sabeh mu bien qu’eh lo qu’ocurre dihpuéh.
Er Nico abajó la mirá. Cuando ehcomenzó la guerra ér sólo era un zagaliyo. Pero jue argo que le caló tan jondo, qu’entoabía lah imájeneh de tanta masacre y dehtruzión seguían frehcah en su memoria.
Cuando reunió’r balò sufiziente me rehpondió:
—Bale, amoh a largannoh d’aquí.
En el ehteriò, un puñao’e colunnah de jumo s’arzaban sobre loh edifizioh i, flotando ponzima d’ehtah, s’encontraba’r cruzero.
Ar quincallo con cudiaito, no me paezió que perteneziera a la Federazión Marziana; y no eh que yo entendiera munxo de nabeh, pero loh diseñoh marzianoh siempre an tirao a formah mah suabeh, mah eleganteh. Supongo que, como en munxoh otroh ahpehtoh, la poblazión de Marte, manque d’orijen terráqueo, consiguió d’abanzà mah rápio que la terrehtre.
Entrezerrando los ojoh, intenté’e dihtinguì er símbolo qu’abía colocao’n la proa. Era una’hpezie d’ahteríhco azù, con un ojo girao nobenta graoh en er zentro, pintao como de buya y corriendo’n lo arto de l’emblema der Consejo de loh Siete. To paezía señalà que s’ehtaba ejecutando una rebelión por parte dun sehtò de l’Ejérzito der Consejo.
—¡No te queeh pará, comare!
Ehcuxé de pronto.
En lo que yo abía ehtao embebía esaminando la nabe, er Nico abía recorrío un güen trexo. Asín que, sin perdè mah tiempo, m’alijeré p’arcanzallo.
Le tiramoh to tieso jahta que yegamoh a la plaza Capitán Arfonso Ujenio Árbareh, antaño conozía como Doloreh Der Río, la cuà jue renombrà n’onò ar jenerà que, durante la Guerra d’Unificazión, s’encargó de tomà —afixolando a militareh y zibileh cuasi por iguà— er Sehtò Zinco de Nueba Azaà, siguiendo lah órdeneh de loh gorpihtah qu’ara gobennaban. I, por si ehto juera poco, en er zentro d’ehta alebantaron una jigantehca juente coroná por una’htatua suya, que paezía contemplà a loh caminanteh con jehto arguyoso y desafiante.
Ehta era una importante zona der sehtò, conozía por ehtà rodeá d’antiguoh bloqueh de bibiendah de lujo que, como era d’ahperà, ehtaban abitaoh por jente adinerá y artoh cargoh de l’armenihtrazión locà. Y anque solía sè un lugà tranquilo, por mò’e la situazión ahtuà abía mah trajín que’e cohtumbre.
Por una parte ehtaban aqueyoh zibileh que caminaban, con mah o menoh buya, en búhquea dun sitio seguro; y por otra ehtaba la Guardia der Consejo, que se preparaba pa rezibì un irminente ataque por tierra. Tenían tiraoreh apohtaoh en lo mah arto d’argunoh edifizioh; y guardiah que yebaban en cuehtah, dun lao y pa otro, sacoh que piyaban dunah pequeñah furgonetah, con el ojetibo d’alebantà barricáh con lah que poè protejè la mayoría d’entráh a la plaza. Aemáh, tenían encargaoh d’artiyería que montaban grandeh ametrayaorah en detráh’e la línea defensiba que s’ehtaba cohtruyendo. Y to aqueyo ocurría bajo l’atenta mirá dunoh pocoh’e bezinoh que, percurando d’aberiguà lo qu’ayí pasaba, golihmeaban ende suh bentanah.
Abanzábamoh a paso lijero cuando por er sihtema’e megafonía’e la ziudá comenzó a ehcuxarse un mensaje’n bucle que resonaba’n tola plaza: «Abitanteh de Nueba Azaà, leh informamoh de que deben d’ì ar refujio suhterráneo mah zercano o, si no juera posible, permanezè’n suh casah o en la d’argún conozío».
—Ehtán ajilaoh si se piensah que moh bamoh a metè n’un refujio bajo tierra… —l’ehtaba diziendo ar Nico cuando m’interrumpió’r retumbío’e doh aeronabeh que pasaron a gran beloziá ponzima nuehtra.
Alebanté la bihta y dehcubrì que de l’interiò der cruzero brotaban nabeh mah xicah. Supuse que serían trahporteh’e tropah que, acompañáh por cazah, abajaban con la intenzión de desembarcà sordaoh con loh qu’acabà con loh miembroh de la Guardia der Consejo que defendían la ziudá.
Seguramente, empeoraría entoabía mah la situazión en lah cayeh; y ni refujiannoh an ca’r Nico o n’arguna otra parte der sehtò, o incluso de la ziudá, garantizaría nuehtra seguriá.
—Nico ¿Cómo ehtáh?
—Güeno… —rehpondió i, endihpuéh d’exá un bihtazo a suh jeríah, añidió— Una mijiya mejón… pero no nejito ayúa si eh a lo que te refiereh.
—Bale, poh ay cambio’e planeh, porque ehto s’ehtá poniendo feo. Eh mehtè qu’encontremoh un beículo pa juì de la ziudá lo anteh posible.
—¿Y qué proponeh?
Sin contehtalle, saqué’r móbì y abrí l’app de trahporte público con er Nico bixeando. Buhqué la ubicazión mah zercana dun amoto aerorrefalaò qu’ehtubiera libre i, voilà, en menoh dun segundo l’aplicazión marcó n’er mapa la posizión duno d’eyoh.
—A dozzientoh zincuentitreh metroh se jaya nuehtro nuebo dehtino —dije señalando a una de lah salíah qu’abía’n la otra punta’e la plaza—. Sigún l’app, en esa caye ay un pequeño parking d’amotoh con uno d’eyoh dihponible.
—¿Y cómo quieh que yeguemoh? Si ehtán montando una barricá’n la entrá a la caye.
—Compare, no te procupeh, si loh guardiah ehtán demasiao ocupaoh asegurando la posizión como pa permitirse’l lujo de prehtannoh atenzión… —repliqué finjiendo dehprocupazión y añidí— No ay otra ozión. Namáh que quea un amoto y no poemoh arrejannoh a dà un rodeo y perdello.
Er Nico se queó cayao una mijiya, supogo que cabilando en búhquea d’arguna artennatiba, p’aluego contehtà:
—No perdamoh mah tiempo ¡A pol la barricá!
Atermináh a logrà nuehtro ojetibo, examoh a corrè. Conforme cruzábamoh la plaza, moh bimoh obligáh a ehquibà a argún guardia qu’otro ya que, si no queríamoh sè sanzionáh, no poíamoh interrumpì suh debereh de manera denguna.
Pero cuando arcanzamoh la barricá y moh dihponíamoh a sartalla, un guardia argo mohqueao intentó’e detenennoh. Por suerte, no era mu ajilióso y moh lah apañamoh pa’hquiballo. Asín puímoh ebità l’ohtáculo y conseguì d’abandonà la plaza a to metè.
Conforme moh alejábamoh der jaleo, m’apercaté de qu’a la sinfonía compuehta por una jartá de nabeh combatiendo n’er zielo, loh inzesanteh auyíoh de lah sirenah d’emejenzia y loh ca beh mah frecuenteh rujíoh de loh ehplotíoh —tanto por aire como por tierra—; se l’abía sumao una nueba meloía, la der contino mormuyo de loh tiroteoh qu’ehtaban teniendo lugà pol lah cayeh de la ziudá entre loh guardiah lealeh ar consejo y lah supuehtah tropah reberdeh.
—¡Ya’htoy biendo loh amotoh! —ehclamó’r Nico.
A unoh zincuenta metroh d’aonde ehtabamoh, se jayaba l’aparcamiento ar que teníamoh que yegà. Ehtaba situao a la berita duna de lah prinzipaleh arteriah der sehtò, lo que lo combertía n’un mahnífico punto de partía pa dejà la ziudá.
Con enejíah renobáh, alijeramoh tanto que conseguimoh de recorrè’n na y menoh la dihtanzia que moh separaba de nuehtro dehtino.
Namáh yegà ar parking me senté n’el amoto i, de mientrah qu’er Nico jazía lo mihmito que yo, l’ahtibé a trabéh de l’app.
—Agárrate bien y percura’e no caerte —le dije.
M’agarró con juerza y noté como temblaba de míeo. Sabía mu bien que, manque abía bibío unah pocah’e situazioneh peligrosah, ehto era demasiao pa él.
Entonze, tratando d’arrebajà una mijiya la tensión, le sorté:
—Con un poquiyo’e suerte no jará farta que le degüerbah loh dineroh a loh prehtamihtah ¿no?
Pero no ubo rehpuehta.
Jiré’r mando derexo p’azelerà rumbo ar Sehtò Cuatro. Ayí podríamoh tomà una’e lah dihtintah autopihtah que moh yebaría p’ajuera’e la ziudá.
En de mientrah, loh combateh aéreoh continuaban. Una inzesante yubia de lásereh perdíoh, caxoh en yamah e, incluso, nabeh derribáh caía sobre la ehplendorosa Nueba Azaà. En suh cayeh, loh tiroteoh eran ca beh mah intensoh. Sólo era cuhtión de tiempo qu’ehtoh enfrentamientoh aihlaoh se trafformasen en un bataya encannizá por er contrò de toh y ca uno de loh sehtoreh de la urbe.
Y entonze, en ehte ezzenario preapocalíhtico, er sihtema’e megafonía empezó a reproduzì en bucle un mensaje d’arbertenzia: «Semoh la Junta Milità Planetaria. A yegao’r fin der Consejo de loh Siete. Miembroh de la Guardia der Consejo, sortà lah armah y rendirse. En caso contrario, seréih eliminaoh».
No sabía cómo acabaría to ehto, ni si sadríamoh biboh d’ehta. Pero, tan y mientrah conduzía, me di cuenta dun detaye que consiguió d’arrancarme una sonrisa; y era qu’ar día siguiente abría tenío lugà la cormemorazión de la yegà ar poè der Consejo de loh Siete, ehto eh, er nobeno anibersario der Día’e la Bihtoria ¿Irónico, berdá?
